İranlı Aileler İçin Onurlu Bir Yaşam Uzak Bir Hayal Haline Geldi

İran'da birçok aile, ABD'nin ülkeye yönelik uyguladığı yaptırımlar ve iç ekonomik sorunlar nedeniyle giderek zorlaşan yaşam koşullarıyla mücadele ediyor. Özellikle genç nesiller, işsizlik, yüksek enflasyon ve düşen alım gücü gibi sorunlarla karşı karşıya kalırken, bağımsız bir yaşam kurma hayalleri de suya düşüyor.

Tahran'da yaşayan 23 yaşındaki Bardia gibi birçok genç, 1980'lerdeki "yanmış nesil"den bile daha kötü durumda olduklarını belirtiyor. Ülke ekonomisi, uzun süreli yaptırımlar, bölgesel gerilimler ve iç yönetim sorunları nedeniyle büyük baskı altında.

Öne çıkanlar

• Yüksek Enflasyon: İran İstatistik Merkezi'ne göre, Ağustos ayında yıllık enflasyon %89'a, gıda enflasyonu ise %127'nin üzerine çıktı.
• Düşen Alım Gücü: Aileler, et gibi temel gıda maddelerini haftalarca alamıyor, dışarıda yemek yiyemiyor veya yeni kıyafet alamıyor.
• Ulusal Para Biriminin Değeri: İran riyali, geçen hafta ABD doları karşısında 1.37 milyon riyal ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi.
• Gençlerin Gelecek Kaygısı: Gençler, ev sahibi olmak, aile kurmak veya yurt dışına göç etmek gibi hedeflerin giderek uzak bir hayale dönüştüğünü ifade ediyor.
• Hükümet Sübvansiyonları Yetersiz Kalıyor: Hükümetin nakit sübvansiyonları ve gıda yardımları, artan giderler karşısında ailelerin geçimini sağlamakta yetersiz kalıyor.

Ayrıntılar

İran'da 1979 İslam Devrimi sonrası yaşanan siyasi ve ekonomik çalkantılar, özellikle 1980'lerde doğan nesli derinden etkilemişti. Ancak günümüzde, ABD'nin uyguladığı yaptırımların yoğunlaşması, iş piyasasının istikrarsızlaşması ve enflasyonun artmasıyla birlikte, genç nesiller daha da zorlu koşullarla mücadele ediyor. Bardia'nın ailesi, aylık yaklaşık 350 dolar gelirle geçinmeye çalışırken, temel harcamalar sürekli artıyor. Babası emekli olmasına rağmen taksicilik yapıyor, annesi ise evde dikiş yaparak ek gelir elde etmeye çalışıyor.

Ülke ekonomisi, şubat ayında başlayan ABD ve İsrail'in ülkeye yönelik savaşı, artan yaptırımlar ve deniz ablukalarıyla daha da kötüleşti. Hükümetin geçen hafta benzin fiyatlarına yaptığı zam, enflasyonist etkileri daha da artırarak halkın alım gücünü düşürdü. İnternet kısıtlamaları ve hükümet karşıtı protestolar da ülkedeki gerilimi artırıyor.

Neden önemli?

İran'daki mevcut "ne savaş ne barış" durumu, hem hükümet hem de aileler için belirsizlik yaratıyor ve ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Haneler, uzun vadeli planlar yapmak yerine satın alma güçlerini korumaya odaklanıyor. Ekonomistler, İran ekonomisinin gösterdiği direncin, hanehalklarının tüketimi azaltması, tasarruflarını düşürmesi ve refah seviyelerinin gerilemesiyle sağlandığını belirtiyor. Bu durumun devam etmesi halinde, mevcut "dayanıklılık" zamanla "dayanıklılığın aşınmasına" dönüşebilir ve uzun vadede ciddi sosyal ve ekonomik sorunlara yol açabilir.