COVID-19 Kısıtlamaları Küresel Yangın Faaliyetlerini %12,3 Azalttı
Yeni bir araştırmaya göre, COVID-19 karantinaları sırasında insan hareketliliğindeki azalma, küresel aktif yangın tespitlerinde ortalama %12,3'lük bir düşüşe neden oldu.
Çin Bilimler Akademisi'nden Profesör Jianghao Wang liderliğindeki bir araştırma ekibi, COVID-19 karantinalarının küresel yangın faaliyetleri üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışma yayımladı. Cell Reports Sustainability dergisinde yer alan bu çalışma, 2020'deki kısıtlamaların, insan hareketliliğindeki ani düşüş nedeniyle yangın rejimlerini nasıl değiştirdiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, COVID-19 dönemini bir "doğal deney" olarak değerlendirerek, insan faaliyetlerinin yangınlar üzerindeki net etkisini ölçmeyi amaçladı. Bu dönemde hava koşulları aynı kalırken, insan hareketliliğinde büyük ölçekli ve ani bir düşüş yaşanması, araştırmacılara benzersiz bir veri seti sundu.
Öne çıkanlar
- 2020'nin ilk yarısındaki karantina dönemlerinde, aktif yangın tespitleri önceki yıllara göre ortalama %12,3 azaldı.
- Bu düşüş ormanlarda %27,7, otlaklarda ise %8,4 olarak gözlemlendi.
- Bazı bölgelerde, özellikle Güney Amerika, güney Afrika ve kuzeydoğu Asya'da yangınlarda artış yaşandı; Kolombiya'da %31,4, Hindistan'da %25,4 ve Honduras'ta %70,7.
- Araştırmacılar, yangınlardaki azalmaların insan kaynaklı tutuşmaların azalmasından, artışların ise yangın söndürme kapasitesindeki düşüşten kaynaklandığını düşünüyor.
- Çalışma, yangın politikalarının yerel insan-yangın ilişkilerine göre uyarlanması gerektiğini vurguluyor.
Ayrıntılar
Araştırma ekibi, bölgesel karantina emirleri ve mobil telefon konum verilerini kullanarak kısıtlı hareketlilik dönemlerini belirledi. NASA ve NOAA'nın Suomi NPP uydusundan alınan VIIRS sensör verileriyle yangınlar takip edildi. Uydu, 375 metrelik çözünürlükle yangınlardan gelen ısı sinyallerini tespit ediyor. 2020'deki kısıtlı dönemlerdeki yangın tespitleri, 2013-2019 yılları arasındaki aynı haftaların ortalamalarıyla karşılaştırıldı.
Çalışma, hava faktörlerini kontrol altına almanın önemini gösterdi. Hava koşulları dikkate alınmadığında yangınlardaki düşüş yalnızca %5,8 iken, bu faktörler ayarlandığında düşüş %12,3'e yükseldi. Bu %12,3'lük düşüş, insanların yangın başlatma ve söndürme etkilerinin birbirini kısmen dengelemesiyle ortaya çıkan net bir etki olarak yorumlandı.
Bazı bölgelerde yangınlarda artış gözlemlenmesi, araştırmacıların yangın söndürme kapasitesindeki azalmaya işaret etmesine neden oldu. Wang, bunun doğrudan bir gözlem değil, bir çıkarım olduğunu belirtti. Ayrıca, kontrollü yakma gibi yangın yönetimi faaliyetlerinin de kısıtlamalar nedeniyle azalmış olabileceği belirtildi; 12 ülkede kontrollü yakma ile yanan alanların 2020'de yarı yarıya azaldığı tespit edildi.
Neden önemli?
Bu araştırma, insan faaliyetlerinin yangın rejimleri üzerindeki karmaşık ve çift yönlü etkisini anlamak için önemli bir doğal deney sunuyor. Elde edilen bulgular, gelecekteki yangın risk projeksiyonlarında insan davranışlarını hesaba katmanın ve yerel koşullara özel yangın yönetim politikaları geliştirmenin kritik olduğunu gösteriyor. Tek tip bir politika yerine, bölgelerin yangın başlatma ve söndürme kapasiteleri arasındaki dengeye göre stratejilerin belirlenmesi gerektiği vurgulanıyor.