Çin, Güneydoğu Asya'daki Askeri Varlığını Artırıyor İddiası

Çin'in Güneydoğu Asya'daki ekonomik ilişkileri büyürken, Laos ve Kamboçya'da açılan yeni askeri tesisler bölgedeki küçük ülkelerde Pekin'in askeri varlığını genişlettiği endişesine yol açtı. Kasım ayı başlarında Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Laos, Kamboçya, Vietnam, Tayland ve Myanmar'dan mevkidaşlarını Pekin'e davet ederek daha yakın ekonomik ve güvenlik işbirliği konusunda anlaştı.

Bu ziyaret, Çin'in Güneydoğu Asya üzerindeki artan etkisinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu etki sadece ticaret veya altyapı ile sınırlı kalmayıp, giderek artan askeri işbirliğini de kapsıyor.

Öne çıkanlar

• Çin ve Laos, Eylül sonunda Laos'un başkenti Vientiane'nin kuzeyinde ortak bir askeri destek ve eğitim merkezi açtı. Burada başlangıçta Laotian hava kuvvetleri pilotlarının eğitileceği belirtildi.
• 2025'in başlarında Çin, Kamboçya'daki Ream deniz üssündeki varlığını genişletti. Çin, Tayland Körfezi'ndeki bu tesisi lojistik ve eğitim amaçlı kullanıyor.
• Uzmanlar, bu gelişmelerin Çin'in anakara Güneydoğu Asya'da stratejik derinlik kazanmasına ve Güney Çin Denizi'ne daha iyi askeri erişim sağlamasına yol açabileceğini belirtiyor.
• Almanya'daki Erlangen Nürnberg Üniversitesi'nden Asya siyaseti profesörü Marco Bünte, "Çin'in askeri operasyonel yeteneklerini genişlettiğini" ancak henüz askeri hegemoniden söz edilemeyeceğini ifade etti.
• Konrad Adenauer Vakfı Pekin Ofisi başkanı Johann Fuhrmann, Laotian pilotlarının eğitimi ile Çin silahlı kuvvetlerinin tesisleri potansiyel olarak kullanması arasında ayrım yapmak gerektiğini vurguladı.

Ayrıntılar

Çin, son yıllarda bölgedeki ekonomik etkisini önemli ölçüde artırdı. Çin-Laos demiryolu ve diğer altyapı projeleri, Laos'u kuzey komşusuyla daha yakından bağlıyor ve Laos'un Çin'e olan borcu da oldukça yüksek. Bünte'ye göre, Laos ve Kamboçya uzun süredir Çin'in yakın askeri ortakları ve Laos'taki yeni tesis, işbirliğini derinleştirmeye yönelik bir adım olarak görülebilir.

Laos hava üssüyle ilgili olarak Çin, Laotian pilotlarının orada eğitileceğini belirtiyor. Ancak Laos'un askeri nakliye uçakları ve helikopterlerinin yanı sıra sadece üç hafif Rus yapımı savaş uçağı bulunuyor. Havacılık medyası FlightGlobal'a göre, dört adet daha Çin yapımı K-8 jet eğitim ve hafif saldırı uçağı hizmette. Reuters haber ajansının uydu görüntüleri, Ekim ayının başlarında üste sekiz K-8 uçağının bulunduğunu gösterdi.

Fuhrmann, Ban Keun'deki pistin 2.000 metre uzunluğunda olduğunu ve bunun büyük Çin bombardıman uçakları için kısa olduğunu belirtiyor (genellikle 3.000 metre gerekir). Asıl sorunun, Çin'e hangi hakların tanınacağı olduğunu ekliyor: "Çin'in her yeni kullanım için ilgili hükümetin onayını alması gerekecek mi? Yoksa kriz zamanlarında bile her iki tarafın da başvurabileceği daha uzun vadeli taahhütler mi var?"

Neden önemli?

Çin'in Güneydoğu Asya'daki askeri varlığının potansiyel genişlemesi, bölgedeki güç dengelerini etkileyebilir ve Güney Çin Denizi'ndeki mevcut gerilimleri artırabilir. Vietnam ve Filipinler gibi ülkeler, Çin ile Güney Çin Denizi'nde toprak anlaşmazlıkları yaşadıkları için bu gelişmeleri yakından takip ediyor. Batılı ülkelerin, bölgedeki küçük ülkeleri güçlendirerek ve onların çıkarlarını ciddiye alarak bir denge oluşturmaya yardımcı olmaları gerektiği belirtiliyor.